Il rusari è l’emprim in object: ina cordella cun 59 perlas ed ina crusch. Ed el è in’oraziun. Tgi ch’al ura lascha sglischnar las perlas tranter ils dets e di tar mintgina ina curta oraziun, adina la medema, surtut l’«Ave Maria». Ils mauns dumbran, la bucca repeta, ed il chau daventa liber per ils singuls muments da la vita da Jesus. Quests muments han num ils «misteris».
Danunder vegn el?
Urar cun cordellas da dumbrar è fitg vegl, ed i dat quai en bleras religiuns. Il rusari cristian è creschì en il temp medieval. Persunas d’urden uravan mintga di ils 150 psalms; tgi che na saveva betg leger urava empè da quai 150 Ave Maria e las dumbrava vi da perlas. Tenor la tradiziun ha la mamma da Dieu regalà il rusari a son Dumeng; sia furma dad oz ha el retschavì en il 15avel tschientaner, e l’onn 2002 ha il papa Gion Paul II agiuntà ils misteris glischants. Il pled «rusari» deriva dal latin rosarium, iert da rosas: mintg’oraziun vala sco ina rosa per Maria.
Pertge la repetiziun?
La repetiziun n’è betg ina mancanza da fantasia, ella è la metoda. Sco ina senda ch’ins percurra savens, daventa l’oraziun repetida familiara e porta da sasez. Ins na sto prestar nagut e formular nagut. Propi perquai ch’ils pleds restan adina ils medems, pon il cor ed ils pensiers vegnir a ruaus, sumegliant sco cun ir a pe u cun ina chanzun enconuschenta. Blers descrivan perquai il rusari sco in’oraziun che «porta er lura, cur ch’ins n’ha betg atgens pleds».
Sto ins esser catolic per al urar?
Il rusari è in’oraziun catolica, ma el è avert a tuts. Tgi ch’al vul emprender d’enconuscher na dovra naginas enconuschientschas preliminaras e nagina devoziun perfetga. I bastan ina cordella cun perlas e paucas minutas da ruaus. Co ch’i va, mussa l’instrucziun pass per pass.